WAB, 2010

Liczba stron: 286

Alberto Moravia był jednym z moich ulubionych autorów w czasach, gdy przechodziłam z etapu literatury młodzieżowej na literaturę skierowaną do dorosłego czytelnika. Dodam jeszcze, że drugim ulubionym był Vladimir Nabokov. Książki obu autorów były do nabycia w księgarniach, skompletowałam i przeczytałam prawie wszystko to, co zostało wówczas wydane. Mocne uderzenie oraz świetna literatura spod pióra obu panów, w dużym stopniu ukształtowały mój gust literacki. "Nuda" została wydana po raz pierwszy w Polsce w ubiegłym roku. Wiedziałam, że chcę tę książkę przeczytać, a równocześnie bałam się, że mogę już nie odczuwać Moravii tak, jak dwadzieścia lat temu.

Dino ma 35 lat. Od kilku lat udaje, że jest malarzem, choć nie odnosi sukcesów w tej dziedzinie, ani nie przykłada się do malarstwa. Hobby to wymyślił po to, by zaleźć pretekst do wyprowadzki z posiadłości matki i odcięcia się od ogromnych pieniędzy, którymi zarządza jego matka - miliarderka. Jednocześnie, Dino wciąż korzysta z pieniędzy rodziny, bo każdego miesiąca otrzymuje pewną kwotę do swojej dyspozycji. Żywot próżniaka odbija się na Dinie w sposób oczywisty - nudzi się. Nuda jest uczuciem, które towarzyszy mu od wczesnego dzieciństwa, poprzez młodość i wiek dojrzały. Mężczyzna opisuje nudę jako niemożność wytworzenia jakichkolwiek więzi między nim a dowolnym przedmiotem lub człowiekiem. W rezultacie ludzi traktuje przedmiotowo.

By pokonać kolejną falę nudy, Dino nawiązuje romans z nastoletnią Cecylią. Ich związek opiera się tylko i wyłącznie na mechanicznie uprawianym seksie. Cecylia nie jest w żadnym razie partnerką do rozmowy - nie ma żadnych zainteresowań, nie ma przemyśleń, posługuje się półsłówkami. Między nią a Dinem jest przepaść. Okazuje się jednak, że Cecylia nie jest mu obojętna, co jest dla Dina zupełnie nowym, nieznanym doznaniem. Postanawia zrobić wszystko, co w jego mocy by albo podporządkować sobie wymykającą mu się dziewczynę, albo uprzedmiotowić ją, by stała się znów niczym nieznaczącą rzeczą, którą łatwo będzie opuścić.

Teraz, gdy pokrótce streściłam i przeczytałam fabułę książki, nie wydaje się ona straszna ani dołująca. Jednak w trakcie lektury przeżywałam prawdziwe katusze, tak wielkie, że raz po raz sięgałam po inną, lekką książkę, która rozwiewała moje agresywne myśli w stosunku do Dina. Najmniej drastyczną myślą było wstrząśnięcie tym człowiekiem. Bo jakże można się wciąż nudzić? Jak można być tak cynicznym, żeby żyć na garnuszku matki, a oskarżać ją i jej bogactwo o całe zło świata? Jak można uważać się za kogoś lepszego, tylko dlatego że mimo dostępu do nieprzebranych bogactw, żyje się jak biedak i zapominać wciąż o tym, że korzysta się z pieniędzy zarabianych i pomnażanych przez matkę? Co za różnica czy bierze się mało czy dużo, skoro i tak bierze się to, czym się gardzi? Moralne bagno jest takie same.

Stosunek Dina do Cecylii i Cecylii do Dina to drugi temat bez dna. Obie te postacie pozbawione są moralności oraz kluczowych zasad etyki. Można by powiedzieć, że trafił swój na swego. Dino i Cecylia spotykają się zawsze w jego pracowni, o ustalonej godzinie, kilka razy w tygodniu. Nie wychodzą nigdzie, nie zajmują się niczym wspólnie, nie mają znajomych. Opis ich związku, którego jedyną cechą jest seks, zawsze taki sam, zawsze według schematu, kojarzy się jednoznacznie z klientem i panią do towarzystwa. A jednak postępowanie Cecylii, która nie daje się wtłoczyć w schemat wymyślony dla niej przez Dina, burzy spokój mężczyzny i sprawia, że zachowuje się on coraz bardziej zaborczo.

"Nuda" to książka, przy której nie można się nudzić. To książka, która wyssie z czytelnika cały spokój, zaburzy funkcjonowanie, zdenerwuje do granic możliwości, sprawi, że ma się ochotę rzucić ją w kąt, a jednocześnie chce się czytać dalej. Rzadko się zdarza, żeby jakaś powieść wzbudzała tyle negatywnych emocji, a jednocześnie, by była tak znakomicie napisaną książką. Mistrzostwo Moravii zostało potwierdzone, a jego literatura robi wrażenie nawet po tak wielu latach.

Moja ocena: 5/6